جنگ تمدنی و ژیوپولیتیکی شرق و غرب از بیزانس تا خراسان

جنگ‌های میان روم شرقی و ایران ساسانی، در ظاهر سیاسی بودند، اما در عمق، رویارویی دو جهان‌بینی متفاوت قرار داشت: یکی مبتنی بر ساختار قدرت دینی–امپراتوری روم، و دیگری بر میراث فرهنگی و زبانی ایرانی–آریایی–خراسانی. با ظهور اسلام، صحنه تمدنی تغییر کرد و اسلام نه تنها دو امپراتوری را فروپاشید، بلکه بنیان‌های فکری شرق و غرب را در قالبی جدید بازتعریف نمود.