ایا افغانستان جبه بعدی جنگ منطقه ای است؟

ایا طوفان بزرگ درافغانستان از راه میرسد؟ تاریخ، بار دیگر بر دروازه‌های افغانستان ایستاده است. هرگاه قدرتهای بزرگ در میدانهای اصلی نبرد به بنبست رسیده‌اند، افغانستان به چهار راه انتقال بحران تبدیل شده است. دیروز جنگ سرد بود، امروز تقابل ژیوپلیتیکی شرق و غرب؛ دیروز مبارزه با کمونیسم و تروریزم، امروز رقابت بر سر کریدورها، انرژی و نظم نوین جهانی.

همزمان با بن‌بست جنگ اوکراین، تشدید بحران خاورمیانه و افزایش اهمیت کریدورهای زمینی، زنجیره‌ای از تحرکات امنیتی پیرامون افغانستان در حال شکلگیری است.
از برجسته‌شدن دوباره تهدید داعش خراسان در ادبیات واشنگتن و نشست شورای امنیت، تا رایزنیهای امریکا، پاکستان و عربستان سعودی.
این رخداد ها این فرضیه راهبردی را تقویت میکند که افغانستان بار دیگر در استانه تبدیل‌ شدن به میدان یک جنگ نیابتی جدید قرار گرفته است.
با نا امن‌ شدن کریدورهای دریایی، امروز شریان اصلی اقتصاد قدرتهای شرقی، کریدورهای زمینی اوراسیاست. اگر این مسیرها در افغانستان و اسیای مرکزی ناامن شوند، نه‌تنها پیوند اقتصادی چین، روسیه و منطقه آسیب می‌ بیند، بلکه جبهه‌ای تازه در شرق ایران و قلب آسیا گشوده خواهد شد.
بطور واضح :
درشرایط تغیر اوضاع جهانی ، ثبات کشور های منطقه به مسیر های زمینی افغانستان با ترانزیت وتجارت گره خورده است.
اما رویکرد غربی ها اعراب و پاکستان در استفاده از مسیر های افغانستان به هدف ترانزیت جنگ به منطقه تمرکز یافته است.
در این چارچوب، این احتمال مطرح است که مبارزه با تروریزم، به پوششی برای شکلگیری میدان تازه‌ای از رقابت ژیوپلیتیکی تبدیل شود ، میدانی که در ان افغانستان به نقطه تمرکز گروه‌های افراطی و سکوی انتقال ناامنی به سوی اسیای مرکزی، ایران، روسیه و چین بدل گردد.
تجربه چهار دهه گذشته نشان میدهد که غفلت از چنین سناریوهایی بهای سنگینی داشته است.
در مقابل، بعید است روسیه، چین و ایران در برابر چنین احتمالی دست‌ بسته بمانند. همانگونه که تحرکات سیاسی اخیر نشان میدهد، این کشورها نیز خواهند کوشید با گسترش ارتباط با طیفهای مختلف سیاسی افغانستان، از تبدیل شدن این سرزمین به سکوی تهدید امنیت ملی خود جلوگیری کنند.
در نتیجه، خطر شکلگیری دو محور رقیب در داخل افغانستان بیش از هر زمان دیگری قابل تصور است.
اگر چنین روندی شکل بگیرد، افغانستان دیگر میدان جنگ طالبان و مخالفانش نخواهد بود؛ بلکه به صحنه رویارویی مستقیم دو بلوک بزرگ جهانی تبدیل می‌شود. رویارویی‌ که باز هم قربانی نخست ان، ملت افغانستان خواهد بود.
این یک هشدار است؛ نه به یک جریان، بلکه به همه افغانها.
هیچ قدرت خارجی برای ازادی، ابادانی و عزت افغانستان نمی‌جنگد.
هر قدرتی منافع خود را دنبال می‌کند.
اگر افغانها بار دیگر ابزار جنگهای نیابتی شوند، تاریخ با چهره‌ای خونینتر از گذشته تکرار خواهد شد.
امروز، بیش از هر زمان دیگر، افغانستان به عقلانیت ملی، وحدت سیاسی و یک راهبرد مستقل نیاز دارد؛ زیرا اگر افغانها سرنوشت خود را ننویسند، دیگران ان را با خون و اتش خواهند نوشت.
سید باقرشاه (احمدی)

تحریریه خبرگزاری مبنا

واحد مرکزی خبر و تحلیل

تحریریه مبنا، قلب تپنده روایت در خبرگزاری مبنا. اینجا جایی است که خبرنگاران و دبیران ما، دور از هیاهو، داده‌های خام را به خبر و تحلیلی قابل استناد تبدیل می‌کنند.